معماری
وبلاگ من
نویسنـــدگان :
محسن (16)
موضــــوع ها :
عمومی (13)
ازاد (1)
اطلاعات معماری (2)
آرشیـــو :
اردیبهشت 1384 (8)
فروردین 1384 (4)
اسفند 1383 (4)
لینكدونی :
یاد می آورم روزی را كه؟(محسن)
آرشیو لینكدونی
لینكستان :
جسنجو :
خبرنامه :
نظر سنجی :
امروز :
بازدید های امروز :
بازدید های دیروز :
كل مطالب :
كل نظرها :
كل بازدید ها :
ایجاد صفحه : - ثانیه
تغییر دكوراسیون تغییر فصل
تاریخچه شهر كرد
در متون تاریخی از مكانی به نام چالشتر در ناحیه شهركرد به عنوان مركز حكومتی نام برده شده كه خرابههای دیوار قلعه آن امروز به جای مانده است. شهر كرد گویا مكانی پاسگاهی بوده است معروف به دهكرد و از حدود سال 1300 با تعیین نماینده مركزی و استقرار دوائر دولتی آغاز به رشد كرده است. پیش از آن و در دورانهای گذشته، منطقه دستخوش جنگهای خوانین، كشمكشهای میان حكومت مركزی و قدرتهای محلی بوده است. نوسانات سیاسی داخلی منطقه از یك سو و تغییرات حكومتهای مركزی از سوی دیگر مجال و فرصت رشد و تكامل را به روستاها و شهرهای منطقه نداده است. در كنار این عامل تاریخی، دور بودن از شبكه راههای اصلی و مراكز شهری ایران علت دیگری در عقب ماندگی نسبی شهر نشینی و صنعتی منطقه محسوب میشود.

پس از سال 1300 و تا سال 1340 دهكرد و منطقه چهارمحال و بختیاری (معروف به شهر چهار محال) از طریق مركز اصفهان اداره میشد و از آن پس تا سال 1352 شهركرد مركز فرمانداری كل چهار محال و بختیاری و سپس به مركز استانی با همین نام تبدیل شد و در حال حاضر شهری رو به آبادانی و توسعه است. ر
بناهای تاریخی
مدرسه علمیه( امامیه)
این شهر از بناهای جالبی است كه به همت مرحوم میرسیدمحمد، امام جمعه وقت شهركرد به جای خرابههای تیمچه آرمنای كدخدا ساخته شد.
این بنا دارای حجرههای گوناگون و صحن نسبتاً بزرگی است كه تا به حال عده زیادی از طلاب علوم دینی در آن به تحصیل پرداختهاند. این مدرسه و متعلقات آن در سال 1312 به تولیت و نظارت امام جمعه وقت به ثبت رسید. ر
![]() |
آرامگاه دهقان سامان
ابوالفتح دهقان سامانی ( سیفالشعرا) مردی صوفی مسلك و عارف بود كه در میان ایلات بختیاری میزیست و درسال 1326 هجری قمری در گذشت. وی كه جهان را در منشور اشراق و ارفان میدید، زندگی پر رمز و رازی داشت. مقبره این عارف ایلیاتی در حدود 28 كیلومتری شمال شهركرد قرار دارد و مانند زندگیاش به شكل عجیب و پر رمز و رازی بنا گردیده است. این آرامگاه بر روی پل زمانخان قرار دارد كه بر روی رودخانه سامان ایجاد شده است.بنای آرامگاه دهقان سامانی از لحاظ شیوه ساخت و نوع معماری بسیار در خور توجه میباشد. ر |
.
قلعه شلمزار
این قلعه در شلمزار واقع شده و در كنار باقی مانده این بنا، آثاری از دوره قاجاریه وجود دارد كه توسط خوانین بختیاری احداث و مورد استفاده قرار میگرفته است.
این قلعه عمارتی است به مساحت یك هزار متر مربع كه در تاریخ 1307 هجری قمری به دستور مرتضی قلیخان صمصام ساخته شده است. این بنا به شكل مربع مستطیل و به صورت دو طبقه است. طبقه اول دارای چندین اطاق به صورت طاق و چشمه و با خشتخام ساخته شده كه بسیار محكم و سالم باقی مانده است. جلو این اطاقها را ایوانی با ستونهای سنگی در بر گرفته كه به صورت زیبایی حجاری و تزیین شده است. طبقه دوم خرابشده و آثاری از آن باقی نمانده است. ر
![]() |
قلعه جونقان جونقان یا جونقون شهر كوچكی است در 38 كیلومتری شهركرد كه مقر سكونت خوانین بختیاری بود. علی قلی خان سردار اسعد در سال 1318 هجریقمری، قلعه كایانی در این محل برای سكونت خود ساخت كه 14 هزارمترمربع مساحت و نمادهای بیرونی متفاوتی داشت. ستونهای سنگی آن هر كدام چند قطعه در اشكال مختلف بنا شده، به طوری كه در قسمت بالا، این ستونهای چهارگوش است.در چند سال اخیر بخش اعظم تزیینات بنا از بین رفته است و به جز قسمت محدودی از قلعه كه اختصاص به كتابخانه عمومی دارد، بقیه رو به نابودی است |
حمام درب امامزاده
این بنا روبروی مسجد اتابكان شهر كرد قرار دارد و یكی از بناهای باستانی استان است. شالوده اولیه بنا در زمان اتابكان لرستان گذاشته شد. در دورههای صفوی، زندیه و قاجاریه مرمت و تعمیر شد. این حمام دارای یك فضای وسیع بیرونی به نام رختكن است كه زیر سقف دارد و از كف زمین 70 سانتی متر ارتفاع دارد و به وسیله یك دهلیز منحنی، به تطهیر خانه و گرمخانه متصل میشود. صحن وسیع گرمخانه بر چهار ستون سنگی استوار است و روشنایی آن به وسیله شیشههای كوچك محدب تامین میشود. در طرفین شمال و جنوب صحن گرمخانه دو حوض مستطیل شكل واقع شده است. در طرفین خزینه بزرگی كه بوسیله چهار پله سنگی بالا میرود، دو خلوتگاه زیبا و مربع شكل وجود دارد كه جایگاه اعیان و اشراف در فصل تابستان بود. ر
|
|
سنگ نوشتههای مشروطیت ( پیر غار) پیر غار از تفریحگاههای منطقه چهارمحال است كه در بخش دیزج قرار دارد. در این محل، چشمههای آب از داخل سنگها در جریان است. برروی قسمتی از تپه سنگی این منطقه، سه سنگ نوشته به زبان فارسی كه بر روی آن شرح لشكر كشی بختیاریها به فرماندهی سردار اسعد به تهران و نقش آنها در انقلاب مشروطه ثبت شده است، دیده میشود. غاری نیز در این محل وجود دارد كه به علت فرو ریختگی سقف، ورود به آن ممكن نیست. ر |
آرامگاه بی بی دختران
بی بی خدیجه، ام عبدالله از فرزندان زبن العابدین (ع) است كه به بی بی دختران معروف است این بقعه دارای گنبدی بلند است. این بنا در زمان زندیه ساخته شده است. بنیاد بقعه را زنی از سلاطین نهاده و چون به دلیل زلزله تخریب شده، محمدقلی خان ایلخانی عمارت را تجدید و تعمیر كرد. در ابتدا اطراف بقعه قبرستان بوده. این بقعه دارای دو طبقه بر روی سطح زمین و یك زیرزمین می باشد. حیاط آن نیز دارای حوضی مربعی در جلو بقعه و دو باغچه در طرفین آن است.
مقبره ام عبدالله در زیرزمینی حیاط قرار گرفته است. ازاره داخل بقعه تا ارتفاع یك و نیم متری از سنگ گندمك ساخته شده است، پوشش روی ارامگاه چوبی است كه طول و عرض آن حدود 4 متر و 1.5 متر و ارتفاع آن 2 متر است. در اطراف مقبره نیز، سنگ قبرهایی وجود دارد كه تصاویری بر روی آنان حجاری شده و اكنون در ازاره ها در پله ها كارگذاشته شده است. در بیرون از بقعه، در ضلع شمال قبر عبدالله مبارك قرار دارد.
این بقعه تاكنون چندین بار از جانب اداره اوقاف مرمت شده است و هم اینك نیز در حال مرمت است.
تصویر آرامگاه بی بی دختران :
مسجد عتیق شیراز
مسجد جامع عتیق یا مسجد جمعه یا مسجد جامع یا مسجد آدینه، از كهن ترین مساجد قدیمی شیراز است كه در مشرق شاهچراغ قرار دارد.
این مسجد دو ایوانی در سال 281 ه.ق. به دستور عمرولیث صفاری ساخته شد. ساختمان مسجد كه اولین هسته تاریخی شهر شیراز است مشتمل بر بنایی مرتفع است كه دارای چندین حجره و شبستان است و برخی قسمت های آن دوطبقه می باشد. این مسجد دارای 6 درب ورودی و خروجی بوده است. یك درب در ضلع شمالی، یك درب در ضلع جنوبی، دو درب در ضلع غربی و دو درب در ضلع شرقی.
درب ورودی ضلع شمالی به دوازده امام معروف است و كتیبه ای بر فراز آن قرار گرفته است كه در دوره صفوی و در سال ( 1031 ه.ق. ) به خط علی جوهری نگاشته شده است این كتیبه تاریخ مرمت مسجد را در سال مذكور بیان می نماید.
سر در شمالی مسجد با كاشی مقرنس كاری شده است.
بر روی چهار كتیبه نام دوازده امام بر روی كاشی نگاشته شده و در جرزهای دو طرف این سر در نصب شده است. در وسط ضلع شمالی مسجد، طاق نمای مرتفعی قرار گرفته است كه در دو طرف بام آن دو گلدسته وجود دارد و سقف آن با آجر مقرنس كاری شده است. در حاشیه بالای داخلی این طاق نیز سوره هل اتی با خط نسخ بر روی كاشی نگاشته شده است. در انتهای آن پلكانی است كه به پشت بام و گلدسته ها ختم می شود و در پیشانی و جلو آنها كاشی كاری شده است و روی آنها با خط نسخ آیات قرآنی نگاشته شده است.
در ضلع غربی این طاق نما، دالان درب دوازده امام ( درب شمالی ) و پنج طاق نما قرار گرفته است و در پشت این دالان و طاق نماها، شبستان كوچكی قرار گرفته است.
در سال 1347 ه.ش. در شرق طاق نمای وسطی، شبستانی بزرگ به طول 30 متر و عرض 17 متر با 5 در آهنی مشبك و محرابی از سنگ مرمر عالی و ازاره هایی تا ارتفاع یك و نیم متر با سنگ مرمر ساخته شده است. قسمتی از این شبستان دو طبقه است و عرض آن نیز 5.5 متر می باشد.
بر روی ستون ها و بدنه این شبستان كاشی كاری شده و بر روی كاشی ها، آیات قرآنی، احادیث و تصاویر گل و بته و خطوط اسلیمی نقش بسته است. در حاشیه بالایی آن نیز سوره هل اتی به خط نسخ بر روی كاشی نگاشته شده است.
ضلع جنوبی مسجد با مساحتی برابر با 1200 متر مربع، طاق نمای بزرگی وجود دارد كه به علت تخریب در حال مرمت آن می باشند.
در درون طاق نما، كتیبه ای قدیمی با خط ثلث نگاشته شده است كه بخشی از آن باقی مانده است. بر فراز در ورودی شبستان ضلع جنوبی كتیبه ای دیگر با خط ثلث پیچیده بر روی كاشی نگاشته شده است كه بخشی از آن تخریب شده است. این كتیبه در زمان شاه طهماسب اول صفوی نگاشته شده و در پایان آن تاریخ 973 ه. ق. تاریخ مرمت مسجد، ذكر شده است.
در دو طرف شبستان دو طبقه وجود دارد كه سقف آن از آجر است و در انتهای آن نیز، محرابی كاشی كاری شده قرار دارد كه بر فراز آن به خط كوفی سوره توحید و نام پنج تن نگاشته شده و در زیر آن دو آیه قرآنی به خط نسخ نگاشته شده و در پایان تاریخ 1361 ه. قید گردیده است. سقف این محراب با كاشی لاجوردی كاشی كاری شده است و دو طرف محراب نیز سنگ كاری شده است. در كنار این محراب، تاریخچه مرمت مسجد بر روی دو سنگ نقش گردیده است.
در ضلع شرقی این شبستان كوچك، شبستان چهل ستون قدیمی با عرض 32 متر و طول 45 متر واقع شده است. سقف این شبستان از آجر است و در آن چهل ستون مكعب با طول 2 متر و عرض 2 متر قرار گرفته است. این شبستان چهار در دارد كه به صحن گشوده می شود. بر سر در این شبستان كتیبه ای است كه با خط ثلث پیچیده نگاشته شده است و هم اینك برخی از قسمت های آن تخریب شده است. این كتیبه نیز در زمان حكومت شاه طهماسب صفوی (930-984 ه.ق) نگاشته شده و بیانگر مرمت مسجد در آن تاریخ است.
در مغرب شبستان كوچك، در قرینه با شبستان چهل ستون، شبستان بزرگی با عرض 35 متر و طول 45 متر ساخته شده است. سقف این شبستان آهن كوبی شده و در آن 12 ستون بتون آرمه پوشیده از سنگ مرمر قرار دارد. ازاره شبستان تا ارتفاع 3 متر از سطح زمین، با سنگ مرمر پوشیده شده است. در این شبستان منبری 12 پلكانی از چوب و سنگ مرمر وجود دارد. بر روی دیوار و محراب این شبستان نیز 13 كتیبه از آیات قرآنی و احادیث با خط ثلث و نسخ بر روی كاشی نگاشته شده است.
ضلع غربی دارای دو در است كه سر در یكی از آنها، یزدی بندی است و مقرنس كاری و كاشی كاری و معرق كاری شده است. این در كه یكی از درهای مهم مسجد است، بوسیله اداره باستان شناسی فارس مرمت شده است. بر فراز این در كتیبه ای است كه آیات قرآنی بر روی آن با قلم درشت و به خط ثلث عالی بر روی كاشی نگاشته شده است و تاریخ (1027 ه.) در پایان آن قید گردیده است. در نزدیكی و در امتداد همین كتیبه، كتیبه ای دیگر است كه قسمتی از آن باقی مانده و تاریخ 1026 ه.ق. در آن قید گردیده است كه بیانگر تاریخ مرمت بنا در زمان حكومت شاه عباس كبیر (996-1038 ه.ق) می باشد.
این در در شبستان بزرگ جدید ضلع جنوبی گشوده می شود.
در ضلع غربی این مسجد ده طاق نما وجود دارد و در پشت آنها نیز شبستان كوچكی قرار گرفته است. در یكی از این طاق نماها دالان در ورودی است.
در ضلع شرقی مسجد نیز طاق نمای بزرگی قرار دارد كه در پیشانی آن اندكی كاشی كاری شده است و هم اینك نیز مورد مرمت قرار گرفته است. در شمال این طاق نما، چهار طاق نمای كوچك است و یك راه پله كه در زاویه آن یكی از درهای مسجد قرار گرفته است. در ضلع جنوبی طاق نما نیز، چهار طاق نمای كوچك است كه یكی از این طاق نماها دالان در دوم ضلع شرقی مسجد است و یكی دیگر از این طاق نماها در شبستانی است كه در زاویه جنوب شرقی مسجد قرار گرفته است.
صحن مسجد با مساحت 1672 متر مربع با سنگ های مرمر مفروش بوده و در دالان های ورودی مسجد چندین سنگاب وجود داشته كه همیشه پر آب بوده تا موقع ورود اشخاص به مسجد، ابتدا پای خود را بشویند و وضو بگیرند و پس از آن وارد صحن شوند. هم اینك یكی از این سنگاب ها كه قطر داخلی آن نزدیك به یك متر است و ناحیه خارجی آن دوازده ضلعی است، هم چنین در اطراف آن نقش و نگارهایی وجود ادرد و گرداگرد آن آیات قرآنی و اسلامی نگاشته شده است.
در جلو پلكان ورودی موزه پارس نصب شده است. البته خطوط و نقوش این سنگاب به جهت تأثیر آب، كاملا" مشخص نیست. هم اینك نیز سه نمونه از این سنگاب ها در ابتدای صحن همانند نمونه پیشین آن به صورت دروازده ضلعی موجود است.
در وسط صحن مسجد، بنایی مكعب شكل از گچ و سنگ ساخته شده است كه نزدیك به یك متر از سطح زمین بلندتر است و گرداگرد آن را ایوانی به عرض دو متر فرا گرفته است. این بنا كه در سال 752 ه.ق به دستور شاه شیخ ابواسحاق اینجو حاكم فارس، ساخته شده، دارالمصحف، بیت المصحف، خدایخانه و یا خداخانه خوانده می شود و این بدان جهت است كه در این مكان علاوه بر قرآن هایی تاریخی به خط امیرالمؤمنین علی (ع)، امام حسن (ع)، امام صادق (ع) و چند تن از صحابه پیامبر و تابعین او نگاهداری می شده است. محل تلاوت قرآن نیز بوده است. همچنین در این مكان قرآنی به خط عثمان خلیفه سوم وجود داشته كه چندین قطره خون وی، به هنگام قتلش بر روی آن ریخته است و به همین جهت برخی این مكان را قبر عثمان یا دفتر عثمان نیز خوانده اند.
هم اینك برخی از قرآن های مذكور در موزه پارس نگاهداری می شود.
عمارت خدایخانه و ایوان های آن، دارای 12 متر طول و 10 متر عرض است و مساحت اتاقی كه در وسط آن قرار گرفته است به ابعاد 8 متر طول و 6 متر عرض می باشد كه از سنگ و گچ ساخته شده است. در ضلع شرقی و غربی این اتاق، دو سنگ مشبك قرار دارد و در دو ضلع جنوبی و شمالی آن، هر كدام یك در ورودی است كه بر روی در ضلع شمالی خاتم كاری صورت گرفته است.
در چهار گوشه خدایخانه، چهار ستون مدور مغازه مانندی وجود دارد كه نمای بیرونی آن از سنگهای مكعب شكل آجر مانندی است كه لابه لای آن سنگ های رنگین به كار رفته و با گچ نصب شده است. روی سنگ های ازاره پایین نیز نقش و نگار هایی دیده می شود.
سقف ایوان های شرقی و غربی آن به وسیله چهار ستون نگاهداری می شود كه سر ستون های آن به شكل مقرنس كاری، حجاری شده است. بر فراز هر یك از این ستون ها، قطعه سنگی است كه به شكل محراب در آورده و داخل آن خالی شده است و خطوط اسلیمی و گل و بته بر آن نقش شده است.
سقف ایوان های شمالی و جنوبی خدایخانه نیز به وسیله دو ستون مدور نگاه داری می شود. معماری این بنا مانند خانه كعبه است اما گرداگرد خدایخانه، ایوانی به عرض دو متر ساخته شده است تا اتاق را از گرما حفظ نماید. در لبه بالای ناحیه داخلی ایوان ها، كتیبه ای با قلم درشت در زمان شاه ابواسحاق به خط ثلث عالی به قلم یحیی الجمالی الصوفی بر روی سنگ های یك پارچه و با عرض یك متر نگاشته شده و آن نقر شده است به گونه ای كه خطوط آن كتیبه برجسته شده و لابه لای این خطوط با كاشی های آبی، معرق پر شده است. این كتیبه گرداگرد نمای خارجی و مناره ها را پوشانده است (طول كتیبه) خدایخانه هم اینك مورد مرمت می باشد. مسجد جامع عتیق با مرور زمان و در اثر زلزله های متعدد در دوره های متعدد رو به ویرانی نهاده كه تاكنون نیز چندین بار مرمت شده است. تاریخچه مرمت این مسجد با توجه به كتیبه های موجود عبارت است از:
1. در سال 973 ه.ق. در زمان حكومت شاه طهماسب اول صفوی.
2. در سال 1026 ه.ق. و 1027 ه.ق. در زمان حكومت شاه عباس كبیر.
3. در سال 1092 ه.ق. در زمان سلطنت شاه سلیمان صفوی.
4. در سال 1318 ه.ش. از جانب اداره باستان شناسی فارس.
خدایخانه نیز پس از تخریب و از بین رفتن برخی از كتیبه هایش، از جانب اداره باستان شناسی فارس و با همیاری واجد كاتب، سید آقا بزرگ نسابه، صرافت، رحیم صمیم، سید هاشم، در سال 1326 ه.ش. كاملا" مرمت شد.
این مسجد در دیماه 1310 با شماره 72 به ثبت تاریخی رسیده است.
مجموعه تصاویر مسجد جامع عتیق :
آرامگاه سیبویه
در جنوب غربی شیراز، در محله سنگ سیاه در قبرستان باهلیه قرار دارد. وجه تسمیه این محله به سنگ سیاه به دلیل وجود سنگ سیاه چهار گوشی است که بر روی تربت سیبویه نصب شده است.
بنای اصلی آرامگاه که توسط انجمن آثار ملی در سال 1353 هـ.ش. ساخته شده، تالاری است در سمت شمال به طول 8 متر و عرض 5 متر، که شامل طاق نماهایی با کاشی های معرق، اثر کارگران خراسانی می شده. سقف آن به شکل رسمی هشت و معلقی کاری آراسته شده است. قبر سیبویه در وسط ساختمان قرار دارد و سنگ سیاهی به طول 190 سانتی متر و عرض 70 سانتی متر و ارتفاع 35 سانتی متر بر روی آن قرار دارد. بر روی سنگ قبر نام، تاریخ ولادت و تاریخ وفات سیبویه ذکر شده است. محوطه آرامگاه چند متر است، به وسیله سنگ هایی تیشه ای مفروش شده و درون آرامگاه نیز با سنگ سیاه پوشیده شده است. در محل آرامگاه سکویی قرار دارد که با چند پله به کف حیاط متصل می شود. در سمت شرقی محوطه آرامگاه سنگ قبر سیاه قدیمی قرار گرفته است و در امتداد آن باغچه بزرگی قرار دارد.
تصویر آرامگاه سیبویه :
نگاهى به رصدخانه شهر جدید صدرا
|
هوشنگ سیحون، معمار و طراح پیشرو و صاحب سبک در معماری نوین ایرانی است که آثار زیبا، ماندگار، معتبر و بینظیرش با گذشت چندین دهه از ساخت آنها، همچنان بر تارک معماری معاصر ایران میدرخشند، آثاری همچون آرامگاه ابوعلیسینا و باباطاهر در همدان، آرامگاه حکیم عمرخیام و کمالالملک در نیشابور، آرامگاه نادرشاه افشار در مشهد و دهها اثر دیگر. سیحون که میتوان او را متعلق به نسل اول معماران مدرن در ایران دانست، در آثار متعدد خود توانسته است به بیانی نوین در تلفیق معماری سنتی ایران و معماری مدرن دست یابد. همچنین او علاوه بر فعالیت در عرصه معماری، ذخایر فرهنگی دورافتادهترین نقاط ایران را کشف و ثبت کرده و ارزش هنری آنها را به خود ایرانیها نشان داده است.
هوشنگ سیحون در سال 1299 شمسی در یک خانواده هنرمند در تهران به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در سال 1319 در تهران به پایان رساند. او از کودکی عشق و علاقه زیادی به نقاشی داشت، بطوریکه به گفته خودش از زمانی که توانست قلم و زغال به دست بگیرد، نقاشی را آغاز نموده است. به خاطر همین عشق و علاقه زیاد به نقاشی، پس از گرفتن دیپلم درصدد بود تا در رشتهای مطابق با استعدادش ادامه تحصیل دهد، تا اینکه در آن سال، یعنی سال 1319، دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران توسط عدهای از آرشیتکتها، باستانشناسان و نقاشان فرانسوی و چند نفر از شاگردان کمالالملک تأسیس شد. او با استفاده از این موقعیت، به تحصیل در رشته معماری این دانشکده پرداخت و در سال 1323 با نمره عالی از این رشته فارغالتحصیل شد.فارغالتحصیلی سیحون مصادف بود با پایان جنگ جهانی دوم که به گفته خودش، این مقطع تاریخی از چندین جهت یکی از مقاطع سرنوشتساز زندگی او به شمار میرود: اول از این جهت که چون ایران به عنوان پل ارتباطی برای حمل تسلیحات متفقین از خلیج فارس به روسیه، نقش مهمی در پیروزی متفقین داشت، متفقین پس از پایان جنگ ایران را به عنوان پل پیروزی معرفی و نشان افتخارآمیزی به دولت و راهآهن ایران اعطا کردند. راهآهن ایران نیز به مناسبت این افتخار بزرگ تصمیم گرفت در ایستگاه تهران ساختمانی بسازد که طراحی آن را به مسابقه گذاشت و طرح سیحون برنده و در نهایت با تغییراتی، بر خلاف نظر او، ساخته شد. دوم اینکه انجمن آثار ملی که سالهای جنگ را بصورت مخفی گذرانده بود، با پایان جنگ فعالیت مجدد خود را شروع کرد و به مناسبت جشن هزاره بوعلی تصمیم به ساخت آرامگاهی برای او در همدان گرفت که طراحی این آرامگاه به مسابقه گذاشته شد و سیحون به عنوان برنده این مسابقه انتخاب گردید. و بالاخره چون فرانسه یکی از فاتحین اصلی جنگ جهانی دوم به شمار میرفت، دولت فرانسه پس از پایان جنگ، جهت ترویج فرهنگ فرانسه در تمام دنیا، تصمیم به پذیرش تعدادی بورسیه تحصیلی از کشورهای مختلف گرفت. رئیس وقت دانشکده هنرهای زیبا، آندره گدار، نیز سیحون را که شاگرد اول دانشکده شده بود، به عنوان بورسیه معرفی کرد. بدینترتیب سیحون به فرانسه رفت و بعد از چهار سال تحصیل مجدد در رشته معماری به ایران بازگشت.
جستوجوی هویت تاریخی در معماری، آری یا نه؟
جستوجوی هویت تاریخی در معماری، آری یا نه؟
Month's Note
?The Quest for Historical Identity in Architecture, Yes or No
در دوره معاصر، بویژه در دو دهه اخیر، بحث درباره هویت معماری ایران اغلب با موضوع نسبت با تاریخ همراه شده و از نگاه آنان که در جستوجوی معماری باهویت هستند، پرسش از معماری مطلوب معمولاً توجه به تاریخ و مباحثه پیرامون ضرورت و نحوه التفات به معماری گذشته را در پی داشته است. از اینرو بارها و بارها معماری گذشته ایران و ویژگیهای آن توسط صاحبنظران مختلف مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته و بر لزوم توجه به آن در معماری دوره معاصر تأکید شده است. اما آیا اصولاً هویت در معماری امروز صرفاً باید با دیدی تاریخی و در رابطه با سنت مطرح و ایجاد شود؟
تجربه نشان داده است هویت معماری نمیتواند از طریق تقلید صرف معماری گذشته و بازنمایی عناصر آن متحقق شود که نتیجه چنین امری چیزی جز افول معماری، هنر و فرهنگ نخواهد بود، چرا که میتوان در طراحی معماری، با موضوع به شیوه سنتی برخورد کرد و باز هم احراز هویت ننمود، برعکس میتوان در عین نوآوری احراز هویت نمود. بطور قطع میتوان گفت تکرار معماری گذشته ارمغانی برای هویت معماری معاصر ایران در پی نخواهد داشت که اگر میداشت، با توجه به کثرت رویکردهای تاریخگرایانه در معماری معاصر، بایستی دیگر امروزه بحث هویت در محافل معماری مطرح نمیشد.
اکنون ما نیازهای خود را به نوعی دیگر تعریف میکنیم و طور دیگری نیز به این نیازها جواب میدهیم. تغییر شیوههای زندگی، ارتباطات انسانی، مناسبات شغلی، نحوه آموزش و پرورش، نحوه اسکان و خلاصه بسیاری از عملکردهای اجتماعی فضای نویی را آفریده است و فضای نو یعنی نیازهای نو و برای پاسخ به نیازهای نو، راهحلهای نو لازم است. همچنین فضای فرهنگی جهان امروز بگونهای است که ما چه بخواهیم و چه نخواهیم، تحت تأثیر آن قرار میگیریم و آیندهمان را به کمک آن تعیین میکنیم. بر این اساس، عناصر معماری سنتی چگونه میتوانند عامل هویتبخشی به ما در عصر حاضر باشند؟
با توجه به آنچه گفته شد، مبانی نظری معماری باهویت لزوماً نمیباید بر پایه ضرورت پیوند با تاریخ بنا شود. عدم توجه به این نکته باعث بوجود آمدن خطاها و سوءتفاهمهای بیشماری در مسیر حصول به معماری باهویت شده است، سوءتفاهمهایی که میتوان آنان را آفات جستوجوی هویت نامید. با این اوصاف، این سؤال مطرح میشود که مشخصههای هویت معماری ایرانی در عصر حاضر کدامند؟ به عبارت دیگر چه ویژگیهایی در یک معماری باید وجود داشته باشد تا بتوان آن را دارای هویت معماری ایرانی دانست؟ آیا در جهان یکدستشده معاصر میتوان از هویت ملی یا هویت یک کشور بخصوص صحبت کرد یا اینکه دیگر بایستی هویت را بصورت یک مفهوم عام و مشترک میان تمامی فرهنگهای معماری جستوجو نمود؟
معرفی معمار
تام مین؛ معمار طرحهای سرکش ـ 2
Architect’s Introduction
Thom Mayne; The Architect of Unyielding Designs - 2
تام مین پس از فارغالتحصیلی از USC، به عنوان یک نقشهکش در دفتر Victor Gruen به مدت دو سال مشغول کار شد. سپس او در Pomona شروع به تدریس کرد، اما طولی نکشید که او و شش تن از همدانشگاهیهایش از Pomona بیرون آمدند و تصمیم گرفتند خودشان مدرسهای برای آموزش معماری راهاندازی کنند. مین در اینباره میگوید: «ما احساس کردیم زمان آن فرارسیده که یک آلترناتیو اساسی برای آموزش معماری در مقابل سیستم آموزشی متداول سنتی پایهریزی کنیم.» همین انگیزه موجب شکلگیری انجمن معماری کالیفرنیای جنوبی (SCI-Arc) شد. آنها در ابتدای کارشان چهل دانشجو از Pomona گرفتند و فعالیت آموزشی خویش بدون دریافت شهریه و بطور رایگان شروع کردند. مین به گفته خودش روزانه 10 ساعت تدریس میکرد و با انجام کارهای مختلف و بعضاً عجیب و غریب دیگر امرار معاش مینمود و در محلی بالای یک فروشگاه در Venice با اجاره 100 دلار در ماه، زندگی میکرد. چهار سال از زندگی او بدینگونه گذشت، تا اینکه تصمیم گرفت تحصیلات خود را ادامه دهد و سرانجام در سال 1978 فرصتی بدست آورد و وارد مدرسه طراحی هاروارد شد و در یک دوره فوق لیسانس یکساله در این مدرسه ثبتنام کرد. در هاروارد بود که او فرصت یافت به ارزیابی مجدد حرفهاش بپردازد و در همین زمان گرایش مخصوص و به نوعی نشان و امضای او در معماری، با آمیختن آرمانهای ترقیخواهانه معماران مدرنیست آغازین با علایقش به جریان جسور عملگرایی (Activism) سبک دهه 60، شروع به شکل گرفتن کرد.
مین حدوداً اواخر سال 1979 به لسآنجلس برگشت و با گرفتن پروژههای مسکونی فعالیت حرفهای خود را شروع کرد و به گفته خودش در همان ابتدا دریافت که لسآنجلس شهری بینظیر برای فعالیت حرفهای در زمینه معماری است و راه برای تجربه ایدههای نو در این شهر کاملاً باز است و این زمانی بود که فرانک گری طراحی و ساخت خانهاش را به پایان رسانده بود.
معرفی پروژه
یک آینده قابل تغییر ـ 1
نگاهی به ساختمان تالار بیوتکنولوژی دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو
Project Review
A Flexible Future – 1
UCSF Genentech Hall
محوطه محدود دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو (UCSF) که یک مؤسسه تحقیقاتی ویژه علوم سلامت است، از مدتها پیش دیگر پاسخگوی نیازهای این مؤسسه در حال رشد نبود و متأسفانه همجواریهای خاص سایت و شیب زیاد آن، توسعه این دانشگاه را با محدودیتهای زیادی مواجه ساخته بود. تا اینکه دانشگاه برای حل این مشکل تصمیم به مشارکت با شرکت عمرانی Catellus گرفت که درگیر آمادهسازی و توسعه ناحیهای بنام Mission Bay، به وسعت 303 جریب، در جنوب مرکز شهر و در امتداد خلیج بود. تالار بیوتکنولوژی، اولین ساختمان آزمایشگاهی واقع در این سایت است که توسط SmithGroup طراحی و در اواخر سال 2002 افتتاح شد. این ساختمان که ظرفیت پذیرش 900 پژوهشگر و دانشجو را داراست، محیط انعطافپذیری را فراهم میآورد که میتواند موجب تقویت روحیه همکاری در میان پژوهشگران شود. هدف بلندمدت این مجموعه جذب شرکتهای دارویی و مؤسسههای تحقیقاتی خصوصی در زمینه پزشکی، برای تشکیل یک گروه بیوتک در این پردیس دانشگاهی است.

ساختمان تالار بیوتکنولوژی که با زیربنای 434000 فوتمربع و در پنج طبقه، با صرف هزینهای بالغ بر 142 میلیون دلار احداث شده، دارای دو بال آزمایشگاهی اصلی در شمال و جنوب یک محور مرکزی است. در طول 15 سال گذشته، UCSF بارها بر همکاری میان پژوهشگران رشتههای مختلف علمی تأکید ورزیده است. بر این اساس، تالار بیوتکنولوژی با هدف افزایش و تسریع تعامل میان زیستشناسان، شیمیدانها و پزشکان طراحی شده است.
اصولاً در طراحی آزمایشگاه، انعطافپذیر نمودن ساختمان یک چالش و مشکل ویژه به شمار میرود. با توجه به اینکه آزمایشگاهها نیازمند میزهای ثابت کار برای دسترسی به برق، آب و گاز فشرده هستند، تغییر ساختار و پیکربندی آنها گران تمام میشود. ضمناً شیوه و کادر پژوهشهای علمی به سرعت در حال تغییر است، بدین معنی که تیمهای پژوهشی افزایش مییابند و کوچکتر میشوند و شیوه کار آنها سریعتر از همیشه تغییر میکند. زمانی که SmithGroup برای طراحی این مجموعه دعوت شد، دانشگاه هنوز تعیین نکرده بود که دانشمندان چه رشتهای از این ساختمان استفاده خواهند کرد و همین امر طراحی را پیچیدهتر و بغرنجتر میکرد. با توجه به این شرایط و جهت انعطافپذیری ساختمان، در طراحی این پروژه از یک شیوه مدولار و عام، استفاده شد.
نوشته های پیشین ...